ศึกษาต่อเนื่อง CME Interesting Conferences คำแนะนำและข้อบ่งชี้การใช้ยานอกญชียาหลักแห่งชาติที่มีราคาแพง กลุ่ม COX-2 Inhibitors : พอ.หญิง รศ. ไพจิตต์ อัศวธนบดี
คำแนะนำและข้อบ่งชี้การใช้ยานอกญชียาหลักแห่งชาติที่มีราคาแพง กลุ่ม COX-2 Inhibitors : พอ.หญิง รศ. ไพจิตต์ อัศวธนบดี PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย Admin (CME)   
วันพุธที่ 16 ตุลาคม 2013 เวลา 09:27 น.

ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal anti-inflammatory drugs, NSAIDs) เป็นยาที่ใช้ลดไข้ บรรเทาปวด และต้านการอักเสบซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลาย แบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่ม non-selective NSAIDs (ns-NSAIDs) ซึ่งออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ cycloxygenase (COX) ทั้ง COX-1 และ COX-2; และกลุ่ม coxibs หรือ COX-2 inhibitors ซึ่งยับยั้งเอนไซม์  COX-2 เด่นกว่า เนื่องจากกลุ่ม COX-2 inhibitors ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของ COX-1 น้อย จึงเกิดผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหารน้อยกว่า แต่ทำให้เกิดผลเสียต่อระบบหลอดเลือดของหัวใจและสมองตามมา นอกจากนี้ยากลุ่มนี้ยังมีราคาสูงกว่ากลุ่ม ns-NSAIDs ดังนั้นก่อนใช้ยา NSAIDs ไม่ว่ากลุ่มใดจะต้องทราบถึงประสิทธิผลและความปลอดภัยของยาทั้ง 2 กลุ่มนี้ เพื่อที่จะได้เลือกใช้ยาให้เกิดประโยชน์และเหมาะสม มีความคุ้มค่า และความปลอดภัยสูงสุดต่อผู้ป่วย

คำแนะนำและข้อบ่งชี้การใช้ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติที่มีราคาแพง

กลุ่ม COX-2 Inhibitors

พอ.หญิง รศ. ไพจิตต์ อัศวธนบดี

แผนกรูมาติก กองอายุรกรรม รพ.พระมงกุฎเกล้า

 

ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal anti-inflammatory drugs, NSAIDs) เป็นยาที่ใช้ลดไข้ บรรเทาปวด และต้านการอักเสบซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลาย แบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่ม non-selective NSAIDs (ns-NSAIDs) ซึ่งออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ cycloxygenase (COX) ทั้ง COX-1 และ COX-2; และกลุ่ม coxibs หรือ COX-2 inhibitors ซึ่งยับยั้งเอนไซม์  COX-2 เด่นกว่า เนื่องจากกลุ่ม COX-2 inhibitors ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของ COX-1 น้อย จึงเกิดผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหารน้อยกว่า แต่ทำให้เกิดผลเสียต่อระบบหลอดเลือดของหัวใจและสมองตามมา นอกจากนี้ยากลุ่มนี้ยังมีราคาสูงกว่ากลุ่ม ns-NSAIDs ดังนั้นก่อนใช้ยา NSAIDs ไม่ว่ากลุ่มใดจะต้องทราบถึงประสิทธิผลและความปลอดภัยของยาทั้ง 2 กลุ่มนี้ เพื่อที่จะได้เลือกใช้ยาให้เกิดประโยชน์และเหมาะสม มีความคุ้มค่า และความปลอดภัยสูงสุดต่อผู้ป่วย

ยาในกลุ่ม COX-2 inhibitors มีประสิทธิผลในการบรรเทาปวดและลดการอักเสบทั้งระยะสั้นและระยะยาวได้เท่าเทียมกับยาในกลุ่ม ns- NSAIDs และมีผลข้างเคียงต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายเช่นเดียวกับ ns-NSAIDs การใช้ยาจึงควรใช้ในขนาดน้อยที่สุดที่ให้ผลการรักษา (minimum effective dose) และในช่วงเวลาสั้นที่สุด แม้จะทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารทั้งที่กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กต่ำกว่า ns-NSAIDs แต่ก็ควรหลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแผลในระบบทางเดินอาหารโดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุ (อายุ 65 ปีหรือมากกว่า) นอกจากนี้แอสไพรินขนาดต่ำ (75- 325 มิลลิกรัมต่อวัน) สามารถลดคุณสมบัติ GI safety ของยาในกลุ่ม COX-2 inhibitors ลง ดังนั้นผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่อผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหารซึ่งมีการใช้ COX-2 inhibitors อยู่และมีการใช้แอสไพรินขนาดต่ำร่วมด้วย ควรพิจารณาให้ proton pump inhibitors (PPI) เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่อระบบทางเดินอาหารไว้ด้วย

ยาในกลุ่ม COX-2 inhibitors เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระบบหลอดเลือดและหัวใจสูงกว่ายาในกลุ่ม ns-NSAIDs จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ COX-2 inhibitors ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนดังกล่าว ยา naproxen เป็น ns-NSAIDs ที่มีผลข้างเคียงต่อภาวะแทรกซ้อนในระบบหลอดเลือดและหัวใจน้อยที่สุด ยาในกลุ่ม COX-2 inhibitors อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว (cardiac failure) ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (cardiac arrhythmia) การเกิดความดันโลหิตสูงขึ้น และมีผลข้างเคียงต่อตับ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ บวมน้ำ หัวใจวาย โรคไต และโรคตับ

สรุป

ยาในกลุ่ม COX-2 inhibitors มีผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารน้อยกว่า ns-NSAIDs แต่ทำให้เกิดความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนในระบบหลอดเลือดและหัวใจ ควรหลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ บวมน้ำ หัวใจวาย โรคไต และโรคตับ ก่อนใช้ยาในกลุ่มนี้จะต้องทำการประเมินความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระบบหลอดเลือดและหัวใจของผู้ป่วยเสมอ

ข้อห้ามในการใช้ยากลุ่ม COX-2 inhibitors

1.     1. ผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระบบหลอดเลือดและหัวใจ

2.     2. ผู้ป่วยที่ใช้แอสไพรินขนาดต่ำเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด

3.     3. ผู้ป่วยที่มีโรคทางอายุรกรรมซึ่งเป็นข้อห้ามต่อการใช้ NSAIDs เช่น โรคไต โรคหืด โรคถุงลมโป่งพอง และโรคตับ เป็นต้น

ข้อบ่งชี้ในการใช้ยากลุ่ม COX-2 inhibitors

1.      1. ผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยงสูงหรือปัจจัยเสี่ยงปานกลางต่อผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหารจากยา NSAIDs

2.      2. ผู้ป่วยที่ใช้ ns-NSAIDs แล้วมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืดเฟ้อ หรือปวดเสียดท้องบริเวณลิ้นปี่อย่างรุนแรงซึ่งไม่ทุเลาลงด้วยการใช้ PPI ร่วมด้วย

3.      3. ผู้ป่วยที่มีภาวะโลหิตจางในช่วงที่ใช้ NSAIDs ร่วมกับ PPI ซึ่งวินิจฉัยได้ว่า มีเลือดออกในระบบทางเดินอาหารส่วนกลางและส่วนปลายจาก ns-NSAIDs หรือมีโลหิตจางโดยที่ไม่พบสาเหตุ

Untitled9

          

      References

1.Kearney PM, Baigent C, Godwin J, Halls H, Emberson JR, Patrono C. Do selective cyclo-oxygenase inhibitors and traditional non-steroidal anti-inflammatory drugs increase the risk of atherothrombosis? Meta-analysis of randomised trials. BMJ .com 2006;332(7553):1302.-8.
2.McGettigan P, Henry D. Cardiovascular Risk with Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs: Systematic Review of Population-Based Controlled Observational Studies. PLoS Med. 2011; 8 (9):e1001098.

 

 



แก้ไขล่าสุด ใน วันพุธที่ 16 ตุลาคม 2013 เวลา 09:45 น.
 
December 2018
M T W T F S S
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
 
Follow us on
 
      

© 2011-2018 THE ROYAL COLLEGE OF PHYSICIANS OF THAILAND (RCPT) All right reserved
View counter stats