ศึกษาต่อเนื่อง CME Interesting Conferences การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการณ์เพื่อการวินิจฉัยโรคข้อ : พญ.ปารวี สุวรรณาลัย
การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการณ์เพื่อการวินิจฉัยโรคข้อ : พญ.ปารวี สุวรรณาลัย PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย Admin (CME)   
วันอังคารที่ 08 ตุลาคม 2013 เวลา 10:57 น.

โรคข้อทางอายุรกรรม ที่อายุรแพทย์ทั่วไปต้องรู้จักและให้การรักษาได้คือ โรคข้ออักเสบติดเชื้อและข้ออักเสบจากผลึก ส่วนโรคข้อที่ควรรู้จักและอาจให้การรักษาเบื้องต้นก่อนพิจารณาส่งต่อคือ ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน ข้อกระดูกสันหลังอักเสบ และข้ออักเสบจากโรคลูปัส

การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการณ์เพื่อการวินิจฉัยโรคข้อย

บทความการประชุมวิชาการสัญจร ครั้งที่ 23 ณ โรงพยาบาลลำปาง

 

พญ.ปารวี สุวรรณาลัย โรงพยาบาล รามาธิบดี

โรคข้อทางอายุรกรรม ที่อายุรแพทย์ทั่วไปต้องรู้จักและให้การรักษาได้คือ โรคข้ออักเสบติดเชื้อและข้ออักเสบจากผลึก ส่วนโรคข้อที่ควรรู้จักและอาจให้การรักษาเบื้องต้นก่อนพิจารณาส่งต่อคือ ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน ข้อกระดูกสันหลังอักเสบ และข้ออักเสบจากโรคลูปัส

ข้ออักเสบติดเชื้อ หากไม่ได้รับการรักษาด้วยการเจาะระบายหนอง และการให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำอย่างทันท่วงที อาจทำให้เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดและเสียชีวิตได้ แต่สำหรับข้ออักเสบจากผลึก เช่นข้ออักเสบเก๊าท์ และข้ออักเสบเก๊าท์เทียม แม้ว่าจะมีอาการข้ออักเสบรุนแรงจนอาจขยับเคลื่อนไหวข้อไม่ได้ในเวลาข้ามคืน แต่ส่วนใหญ่อาการมักจะทุเลาลงเองใน 3-5 วัน โดยอาจต้องการยาลดอักเสบ เช่น colchicine หรือ NSAID ในช่วงแรก และการวินิจฉัยแยกโรคอาจทำโดยการซักประวัติอาการปวดข้อและอาการไข้ ถ้าปวดข้อก่อนมีไข้มักเป็นโรคข้ออักเสบจากผลึก แต่ถ้ามีไข้ก่อนปวดข้อมักเกิดจากโรคข้ออักเสบติดเชื้อ อย่างไรก็ตามจำเป็นต้องมีการเจาะตรวจน้ำไขข้อร่วมด้วยเสมอ โดยการนับจำนวนเม็ดเลือดขาว (20,000 – 100,000/mm3) ตรวจหาผลึกรูปเข็มของโมโมโซเดียมยูเรท หรือผลึกรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าของแคลเซียมไพโรฟอสเฟต ย้อมแกรมและเพาะเชื้อเพื่อหาเชื้อก่อโรค นอกจากนั้นควรมีการตรวจเพาะเชื้อจากเลือดและอวัยวะอื่นที่อาจติดเชื้อร่วมด้วยในรายที่สงสัยข้ออักเสบติดเชื้อ และเมื่อสงสัยข้ออักเสบเก๊าท์ ควรตรวจระดับสารยูริคในเลือด (>6mg/dl) รวมทั้งซักประวัติข้ออักเสบเป็นๆ หายๆ และตรวจร่างกายเพื่อหาก้อน tophi ตามร่างกาย

การวินิจฉัยโรคข้ออักเสบเรื้อรังอาจทำได้ยากกว่าโดยเฉพาะในช่วงแรก เพราะลักษณะโรคอาจไม่ชัดเจน อย่างไรก็ตามโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์มีลักษณะเด่น คือข้ออักเสบที่มีลักษณะสมมาตรและมักตรวจเลือดพบ rheumatoid factor (RF) และ anti citrullinated protein antibodies (anti-CCP) ส่วนในผู้ป่วยข้ออักเสบสะเก็ดเงิน อาจตรวจพบผื่นสะเก็ดเงิน และในโรคข้อกระดูกสันหลังอักเสบ จะมีอาการปวดหลังช่วงล่างตอนกลางคืนหรือตอนเช้า และทุเลาช่วงบ่าย โดยทั้งสองโรคจะตรวจเลือดไม่พบสาร RF anti-CCP แต่เมื่อตรวจภาพถ่ายรังสีอาจพบลักษณะข้อกระเบนเหน็บอักเสบได้ ส่วนข้ออักเสบจากโรคลูปัส ผู้ป่วยมักมีอาการนอกข้อ เช่น ผื่นแดงที่แก้ม ผื่นแพ้แสง ผมร่วง แผลในปาก ควรตรวจเลือดหา anti-nuclear antibodies (ANA) ร่วมกับการตรวจเม็ดเลือด ปัสสาวะ และภาพถ่ายรังสีปอด เพื่อการวินิจฉัยเพิ่มเติม

สรุป ในการวินิจฉัยหาสาเหตุของโรคข้อทางอายุรกรรม จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย เพื่อพิจารณาส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการณ์

Reference - สุรศักดิ์ นิลกานุวงศ์ และ สุรวุฒิ ปรีชานนท์ บรรณาธิการ ตำราโรคข้อ 2538

 

แก้ไขล่าสุด ใน วันอังคารที่ 08 ตุลาคม 2013 เวลา 11:01 น.
 
August 2018
M T W T F S S
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
 
Follow us on
 
      

© 2011-2018 THE ROYAL COLLEGE OF PHYSICIANS OF THAILAND (RCPT) All right reserved
View counter stats